Proefdruk

Het is 2020, het jaar waarin Privacy Live gaat verschijnen. Ik heb de proefdruk binnen: een echt boek, van papier, 275 bladzijden dik. Ik aai de kaft, ruik aan het papier en laat de bladzijden door mijn vingers glijden. De letters vormen mijn woorden, mijn zinnen. Jente en Daniël komen tot leven in 89 hoofdstukken, zwart op wit. Het is echt...

Nog één keer moet ik er doorheen. Zijn de woorden netjes afgebroken? Staan de witregels goed? Klopt de hoofdstuknummering? Ik heb de woorden en zinnen nu al zo vaak gezien, dat ik compleet blind ben geworden voor mijn eigen tekst.

Dat dacht ik, maar dat blijkt niet zo te zijn. Eenmaal op papier herken ik mijn eigen zinnen niet meer terug. Niks herinnert me nog aan de dansende letters op mijn laptop, aan de zoveelste check. Nee, met het boek in mijn hand, kan ik van een afstandje mijn eigen verhaal lezen. En dat is eigenlijk best een leuk verhaal!

Het boek sluit af met het dankwoord van de auteur. Ik lees het altijd graag. In dit dankwoord staan bekende namen. Namen van mensen die me de afgelopen jaren hebben gesteund, geholpen, die kritiek hebben geleverd, die er voor me waren. Ik word er warm van.

De laatste verbeteringen stuur ik naar mijn uitgever, de laatst kans op een - ja, ik weet dat het niet bestaat, maar ik droom graag - foutloos boek. Mijn boek is af. Dit was mijn deel, nog even en dan is het de beurt aan de lezers...

Debuteren, niet in de kouwe kleren

Ik ga debuteren, mijn eerst boek, de young adult Privacy Live, gaat verschijnen. Begin november kreeg ik een telefoontje van uitgeverij LetterRijn dat ze mijn boek wilden uitgeven. Daarna stapte ik in een sneltrein, die nog steeds heel hard rijdt.

In zes weken tijd heb ik een korte biografie geschreven, een achterflaptekst en samen met de uitgever een kaft ontworpen. Over al die dingen heb ik nagedacht, getwijfeld, overlegd, opnieuw getwijfeld en uiteindelijk besloten.
Ook heb ik de eerste redactie van mijn manuscript ontvangen en alle wijzigingen doorgevoerd (nadat ik er eerst over had nagedacht en getwijfeld), ik heb de mening van de proeflezers geïncasseerd, een nieuwe versie teruggestuurd en momenteel ben ik bezig de tweede redactieronde te verwerken. En of het vóór de kerst af kan zijn.

Maar dat is nog niet alles. Ik ben in gesprek met de eigenaar van een hele leuke lokatie in Leiden voor de boekpresentie, ik heb aan een paar 'beroemdheden' in mijn netwerk gevraagd om een quote (en evenzoveel afwijzingen ontvangen), ik heb een website gemaakt, plannen bedacht voor de promotie van mijn boek, social media accounts verdubbeld, een contract getekend en nieuwe 'collega's' ontmoet.

Ondertussen zwalken mijn emoties van trots, naar blij, naar zenuwachtig, naar gestrest, naar alles-overkomt-me-ik-heb-geen-enkele-controle-meer-help. En kwetsbaar, ik voel me kwetsbaar, op een goede manier, denk ik.

Dus dat. Debuteren, dat gaat je niet in de kouwe kleren zitten.

Zeik niet zo

Is het leven van een millennial echt zo anders dan van iemand van een eerdere generatie? In Zeik niet zo leggen Anouk Kemper, Marije Sanders en Suzette Hermsen uit hoe dat zit.

Hun betoog is bijzonder grappig. Ik heb me in ieder geval kostelijk vermaakt met dit 'geinige boekie' zoals het op de achterflap wordt genoemd. Vaak moest ik hardop lachen om de zelfspot van de schrijfsters, hun schaamteloosheid, en hun behoefte om gruwelijk eerlijk zo veel mogelijk gênante details openbaar te maken. Zo komen onderwerpen als de seks, daten en kwaaltjes aan de orde en is er heel veel ruimte voor alles wat de drie dames dachten bereikt te hebben op hun dertigste. Wat niet is gelukt.

Het boek is geschreven in een soort blog-achtige spreektaal waarin alle regels rond het maken van een boek aan de laars gelapt worden. De Nederlandse teksten zijn doordrenkt met Engelse termen, geen twee hoofdstukken zijn even lang en punten en komma's lijken willekeurig geplaatst. Nu vind ik taalverrijking prachtig, als het om spreektaal gaat, maar zodra er slordige taal (niet fout, maar slordig) op papier gedrukt wordt, dan lopen toch echt de rillingen over mijn 40+ rug. Papier is in mijn ogen toch een beetje heilig. Niet alles kan je zomaar zwart op wit zetten, voor de eeuwigheid bewaard.

Tussen alle komische voorbeelden door wordt ook de serieuze ondertoon duidelijk. De druk waaronder deze generatie gebukt gaat, de vanzelfsprekendheid waarmee ze zichzelf voortdurend vergelijken met leeftijdsgenoten op social media, is hoog. Net zoals de verwachtingen waarmee ze hun volwassen leven in gestapt zijn. Het gevolg is een oneindige lijst van teleurstellingen. Het is niet raar dat hun lichamen hier tegen protesteren, met onder andere rugpijn en knarsende tanden in de nacht. Gelukkig zijn die symptomen prima te bestrijden met een bitje in je mond tijdens het slapen of door geregeld een fysiotherapeut bezoeken. Wat het leven dan wel weer een beetje drukker maakt.

Het enige wat er dan nog op zit is zelfspot. Heel veel zelfspot. Ik denk dat dit boek voor veel millennials een feest der herkenning is. Een heel grappig feest, met een serieuze ondertoon.


Zeik niet zo
Auteur: Anouk Kemper, Marije Sanders en Suzette Hermsen
Uitgever: Brandt
ISBN: 9789492037640

Een jaar lang zonder internet

Zijn we verslaafd geraakt aan het internet? Student Journalistiek Bram van Montfoort (1987) besluit om in 2012 het hele jaar offline te gaan. Hij wil graag weten of hij verslaafd is aan het internet. De regels zijn eenvoudig: hij mag geen mobiele telefoon gebruiken, hij mag geen gebruik maken van het internet en hij mag niemand vragen om iets online op te zoeken. Hij houdt het vol en schrijft er een boek over: Een jaar offline.

Bram gaat weer papier gebruiken om op te schrijven, bellen doet hij via een vaste telefoon. Normaal gesproken was hij ongeveer 4,5 uur per dag online, nu gebruikt hij die tijd om gesprekken aan te knopen met vreemden, brieven te schrijven en om na te denken. Vooral dat laatste is vrij nieuw voor hem. Hij is gewend zijn iPad te pakken zodra hij wakker is, en nu komt het voor dat zijn dromen hem de hele ochtend achtervolgen. Maar het heeft wel iets, vindt hij.

Bram wordt geen ander mens, maar ook een beetje wel. Op school kan hij zich beter concentreren, doet beter zijn best, en haalt hij meer studiepunten dan ooit. Bram ergert zich aan anderen die hun mobieltje pakken als ze met hem in gesprek zijn, en hij geniet meer van wat hij om zich heen ziet gebeuren. Het leven blijkt een grote televisie.

Maar offline leven blijkt ook bijzonder onpraktisch. Zo kan hij zich op school niet inschrijven voor vakken, kan hij geen stage vinden (niemand wil hem hebben, omdat hij niet van het internet gebruik mag maken) en hij is onbereikbaar. Dat laatste vinden vooral zijn vrienden heel erg irritant. Maar de interessante vraag daarachter is: Is het asociaal om niet bereikbaar te zijn? Onbereikbaarheid geeft Bram in ieder geval het gevoel van vrijheid, net als het niet constant op Facebook plaatsen wat hij allemaal meemaakt.

Het leuke van dit boek is dat Bram een jonge jongen is, opgegroeid mét het internet, en nu een jaartje zonder. Dat maakt hem een voorbeeld voor andere jongeren. De wereld heeft meer te bieden dan online zijn. Tegelijkertijd is Brams leeftijd ook de zwakke plek van het boek: Brams leven en zijn kijk op de wereld is niet altijd even interessant. Toch verrast hij de lezer af en toe met tijdloze en wijze inzichten.

Een jaar offline is inmiddels alweer 5 jaar oud. Zou het eigenlijk nog mogelijk zijn om offline te leven in 2017 nu de accept giro niet meer bestaat, de thermostaat in huis digitaal is en verzekeringspolissen in een digitale kluis bewaard worden? Ik hoop dat Bram dit experiment nog een keer herhaalt. Dan zullen niet alleen de tijden veranderd zijn, maar zal ook Bram een paar jaar ouder en wijzer zijn. En zijn leven hopelijk wat interessanter.

Een jaar offline
Auteur: Bram van Montfoort
Uitgever: Moon
ISBN: 9789048817818

Not Giving a Fuck

The subtle art of not giving a f*ck leek me het ideale boek om direct na mijn vakantie te lezen. In de eerste werkweek na mijn zomerbreak wilde ik graag het vakantiegevoel vasthouden door me niet direct te laten meeslepen door de werkdrukte. Door nog even "geen f*ck te geven" om die drukte. Maar behalve de botte toon past de titel eigenlijk helemaal niet bij de inhoud van het boek. De ondertitel “A counterintuitive approach to living a good life” past eigenlijk beter bij het boek, maar die is natuurlijk veel minder opvallend.

De boodschap van blogger Mark Manson is niet dat je je nergens meer druk om moet maken. Zijn boek is eigenlijk een pleidooi voor actie. Doe iets! Maak fouten! Zeg nee! Weet waar je voor staat! Kies wat je belangrijk vindt! Deze boodschap brengt Manson in de vorm van een "refreshing slap in the face". Hij is bot, hij is recht voor zijn raap en hij confronteert de lezer ermee dat deze altijd ongelijk heeft. Daardoor word je gedwongen om heel eerlijk naar jezelf te kijken. Met recht heel verfrissend. En grappig. En confronterend.

Vooral voor jongeren, millennials, houdt hij een spiegel voor. In een tijd waarin het internet vol staat met successen en excessen, wil iedereen bijzonder zijn en opvallen. We worden zo doodgegooid met bijzondere mensen tegenwoordig, dat je gaat geloven dat je zelf heel bijzonder moet worden, omdat je er anders niks waard bent. Het is beter om de grootste mislukkeling te zijn, en daarmee op te vallen, dan om gemiddeld te zijn. Manson legt uit dat er niks mis is met gemiddeld zijn, sterker nog, de meeste mensen zijn gemiddeld. Daarom heet het ook een gemiddelde. Als iedereen bijzonder was, dan zou niemand meer bijzonder zijn. The subtle art of not giving a f*ck is dus een grove, maar waardevolle, les in realisme. En het is best goed om je dat af en toe weer even te realiseren.

Ongeveer de helft van het boek leest lekker weg, is origineel, en snijdt hout. De schrijfstijl is een combinatie van sprekende voorbeelden en grove metaforen die soms zelfs behoorlijk beledigend zijn. Maar er staat ook veel gezwets in het boek. Het is jammer dat Manson zich hier en daar laat verleiden om tips te geven en open deuren in te trappen. Dit haalt de kracht uit de boodschap, en levert uiteindelijk niks op wat het onthouden waard is.

De grappigste stukken zijn de stukken waarin Manson grof, beledigend en bot is. De herhalingen passen daarbij en storen niet. Het laatste hoofdstuk over de dood, confronterend omdat het juist gevoelig geschreven is en niet schreeuwerig, maakt het pleidooi prachtig rond. Doe iets! Maak fouten! Zeg nee! Want het kan zomaar voorbij zijn.

De edele kunst van not giving a f*ck
Auteur: Mark Manson
Uitgever: Lev
ISBN: 9789400509023